Bir mümin için hayatta tadılabilecek en büyük manevi sevinçlerden biri, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'i (s.a.v.) rüyasında görmektir. İslam'da rüyada Peygamberi görmek, sıradan bir rüya sembolü değil; bizzat sahih hadislerle doğrulanan özel bir müjdedir (büşrâ).
Sahih hadislerde Peygamberimizi rüyada görmek
Buhârî ve Müslim başta olmak üzere temel hadis kaynaklarımızda Ebû Hüreyre, Enes b. Mâlik ve Ebû Katâde gibi birçok sahabiden şu hadis-i şerif nakledilmiştir:
مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ بِي
Okunuşu: Men reânî fi'l-menâmi fekad reânî, fe-inne'ş-şeytâne lâ yetemesselü bî.
Anlamı: “Beni rüyada gören gerçekten beni görmüştür; çünkü şeytan benim suretime giremez” (Sahîh-i Müslim 2266a; Sahîh-i Buhârî 6994).
Buhârî'deki bir diğer rivayette ise şu ifade yer alır: “Beni rüyada gören, uyanıkken de görecektir; şeytan benim suretime giremez” (Sahîh-i Buhârî 6993). İmam Nevevî, Kâdî İyâz ve İbn Hacer el-Askalânî gibi hadis şârihleri “uyanıkken de görecektir” müjdesini şöyle açıklamıştır:
- Ahiret gününde Peygamber Efendimizi yakından görecek ve onun şefaatine nail olacaktır.
- Rüyada gördüğü bu hakikatin bereketini ve tevilini uyanık hayatında açıkça müşahede edecektir.
- Onun asrında yaşayıp henüz Medine'ye hicret etmemiş sahabiler için, hicret edip onu dünya gözüyle görmeye muvaffak olacaktır.
Bilinen vasıflarıyla (şemâil-i şerîfe ile) görmek
İmam Buhârî bu hadisi naklettikten hemen sonra tâbiîn âlimi İbn-i Sîrîn'in şu kaydını aktarır: “Ancak onu kendi suretinde (bilinen vasıflarıyla) görürse” (Sahîh-i Buhârî 6993). İbn-i Sîrîn, kendisine “Peygamber'i rüyamda gördüm” diye gelen kimselere önce “Onu bana tarif et” derdi; anlatılan vasıflar Peygamberimizin şemâiline uyarsa rüyanın hak olduğunu söylerdi.
Sahih rivayetlerde Peygamber Efendimizin şemâil-i şerîfesi özetle şöyledir: orta boya yakın ve heybetli, yüzü ayın on dördü gibi nurlu ve tebessümlü, siyah saçlı ve gür sakallı, saçında ve sakalında çok az beyaz tel bulunan, bakışı vakur ve merhametli bir sima.
Peki rüyada kalbine “Bu Peygamber Efendimizdir” hissi doğduğu hâlde onu farklı bir yaşta ya da şemâiline tam uymayan bir hâlde gören kişinin rüyası ne anlama gelir? İbn Hacer ve İmam Nevevî, bu konuda çok ince bir ölçü verir: Peygamber Efendimizin zatı lekesiz bir ayna gibidir; aynada görülen solgunluk, yaşlılık ya da mahzunluk Peygamberimizden değil, rüya sahibinin kendi dinî hâlinden ve Sünnet'e bağlılığındaki eksiklikten kaynaklanır. Böyle bir rüya da rahmanî bir uyarıdır ve kişiyi ibadetlerini düzeltmeye çağırır.
Peygamberimizi rüyada görmenin anlamı ve müjdesi
Klasik tabir kaynaklarına göre Peygamber Efendimizi rüyada görmek:
- Ferahlık ve kurtuluş: Kederli kimsenin gamının dağılmasına, borçlunun borcunu ödemesine, hastanın şifa bulmasına işarettir.
- Sünnet'e bağlılık ve bereket: Onu tebessüm ederken, rüyada Kâbe görmek veya mescidde bulunmakla birlikte görmek, iman selametine ve güzel akıbete yorulur.
- İkram ve öğüt: Rüyada Peygamberimizin süt, su, hurma veya bal ikram etmesi ilme, hikmete ve helal rızka işarettir.
Önemli bir ölçü: Rüya şer'î hüküm koymaz
İslam âlimleri ittifakla belirtir ki, bir kimse rüyasında Peygamber Efendimizi görse bile bu rüya üzerinden yeni bir dinî hüküm (helal-haram) çıkarılamaz. Çünkü din, Peygamberimizin hayattayken tebliğ ettiği Kur'an ve Sünnet ile tamamlanmıştır (Mâide 5:3). Rüya tabiri caiz mi? yazımızda da açıklandığı gibi, rüya şer'î delil yerine geçmez; salih rüya ancak müjde ve Sünnet'e sarılma teşvikidir.
Özetle
Peygamber Efendimizi rüyada görmek mümin için büyük bir büşrâdır (bkz. Salih rüyanın alametleri). Bu nimete şükretmenin en güzel yolu, “Allah ve melekleri Peygamber'e salât eder; ey iman edenler, siz de ona salât ve selam getirin” (Ahzâb 33:56) emrine uyarak salavatı çoğaltmak (Sahîh-i Müslim 408) ve günlük hayatta onun ahlakına ve Sünnet'ine sımsıkı sarılmaktır.
Doğrusunu en iyi Allah bilir.
Kaynaklar
- Sahîh-i Buhârî 6993, 6994, 6997
- Sahîh-i Müslim 408, 2266a
- Mâide Suresi 5:3
- Ahzâb Suresi 33:56